Menopoz Takibi – Osteoperoz

Menopoz, kelime anlamı olarak son olarak görülen adet kanamasını ifade eder. Görülen bir adet kanamasından itibaren bir yıl süreyle adet görülmemesi halinde görülen o bir yıl önceki adet son adet kanaması olarak kabul edilir. Ancak bu son adet kanamasını daima kesin olarak belirlemek kolay olmaz. Tariften de anlaşılabileceği gibi menopoz bir dönem değil, sadece görülen son adet kanamasıdır. Genellikle halk arasında menopoz deyimi bir dönem gibi ifade edilmektedir. Gerçekte dönem olarak doğru terim klimakterium’dur.

Klimakterium dönemi uzunca bir süreyi kapsar, bu dönemde premenopoz (menopoz öncesi), menopoz ve postmenopoz (menopoz sonrası) gibi 3 ana devre vardır. Bu 3 dönemin de sınırlarını kesin olarak belirlemek mümkün olmaz.

Menopoz terimini kısaca açıkladıktan sonra, biyolojik açıdan ne olduğunu ifade etmek gerekirse, kısaca yumurtalıkların faaliyetinin sonlanmasıdır diyebiliriz. Menopoz sonrası dönemde yumurta hücreleri tükendiğinden östrojen ve progesteron hormonları da salgılanamazlar. Bu hormonlardan özellikle östrojen hormonu eksikliği kadınlarda görülen, bilinen menopoz semptomlarına yol açarlar. Ancak ateş basması, terleme, unutkanlık, uykusuzluk, hayattan kopma, sinirlilik hali gibi olaylar erken dönemde görülen bulgulardır. Bu erken dönemde görülen şikayetler kadın yaşamını zorlaştıracak boyutlardadır. Bunun yanında bu postmenopozal şikayetler sadece menopoza giren kadını değil, çevresini de etkileyecek boyutlardadır. Yani menopoz ailesel ve toplumsal sorunlara da yol açabilen önemli bir biyolojik dönemdir.

Postmenopozal dönemde ortaya çıkan sorunların en önemli boyutunu, sonraki yıllarda görülen sorunlar oluşturmaktadır. Menopozu takiben 10-15 yıl kadar sonra, geç dönemde ortaya çıkan iki önemli sorun, kalp-damar hastalıkları ve kemiklerde görülen zayıflamadır. Kalp-damar hastalıkları arasında kalp krizleri ve beyin kanaması gibi önemli sağlık problemleri söz konusudur. Kemiklerdeki zayıflama sonucunda da kırıklar ve buna bağlı sakatlık veya ölüm gibi ciddi sağlık sorunları görülmektedir. Bu sorunlardan da önemli ölçüde sorumlu olan östrojen hormonunun eksikliğidir. Bir başka ifade ile östrojen hormonu kadını ciddi sağlık sorunlarından koruyan önemli bir hormondur. Ancak menopoz sonrasında östrojen üretimi olmadığından kadın bu koruyucu etkiden yoksun kalmaktadır.

Yukardaki açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi postmenopozal sağlık sorunlarına yol açan önemli etkenlerin başında östrojen hormonunun eksikliği gelmektedir.

Menopoz olgusunun son derece güncel olmasına yol açan en önemli faktörlerden biri de insan ömrünün uzamasıdır. 1900lü yılların başında ortalama insan ömrü yaklaşık olarak 50 yıldı. Halbuki artık bu süre 80 yıla kadar uzamıştır. Bir başka ifade ile, bir kadın yaşamının 1/3 kısmını menopoz sonrasında sürdürmektedir.

İşte bu nedenlerle postmenopozal dönemde görülen önemli sorunlar ve bunların önlenmesi ve tedavisi için yapılan çalışmalar hızla sürmektedir.

Postmenopozal dönem kadın için sağlık kontrollerinin aksatılmadan yapılması gereken bir dönemdir. Ancak bu yolla ortaya çıkan sorunların önlenmesi ve tedavisi mümkün olabilir.